ریاضیایستگاه ۶ از ۳۰
آموزش منطق به کودک: جدول استدلال
پرسشی که ایستگاه با آن شروع می‌شود
در جزیره‌ای هر کس یا همیشه راست می‌گوید یا همیشه دروغ؛ با یک سؤال چطور راه را پیدا کنیم؟
معمولاً پایهٔ پنجمحدود ۹۰ دقیقه در ۷ جلسهٔ کوتاه
سرعت را تسلط تعیین می‌کند، نه سن.
فرزندتان در این ایستگاه چه یاد می‌گیرد
- گزاره‌ی درست و نادرست
- «و»، «یا»، «اگر…آنگاه»
- جدول منطق برای معما
- راستگوها و دروغگوها
درس‌های این ایستگاه
- گزاره: درست یا نادرست؟ (حدود ۱۴ دقیقه)
- و، یا (حدود ۱۳ دقیقه)
- اگر … آنگاه: قولِ شکسته (حدود ۱۱ دقیقه)
- جدول استدلال (حدود ۱۳ دقیقه)
- جزیره‌ی راستگوها و دروغگوها: دو نفر (حدود ۱۳ دقیقه)
- سه نفر در جزیره (حدود ۱۴ دقیقه)
- رازِ دوراهی (حدود ۱۲ دقیقه)
ایده‌های کلیدی
نقیضِ «همه»
نقیض هر وقت گزاره نادرست باشد، درست است. نقیضِ «همه … هستند» می‌شود «دست‌کم یکی … نیست»، نه «هیچ‌کدام».یای ریاضی
«الف یا ب» یعنی دست‌کم یکی درست است؛ هر دو هم قبول است.قولِ شکسته
«اگر الف، آنگاه ب» فقط وقتی می‌شکند که الف بشود و ب نشود.فرض کن و بسنج
برای هر نفر کلاهی فرض کن و جمله‌ها را بسنج؛ جور نشد (تناقض) یعنی آن حالت خط می‌خورد.عکس، همان جمله نیست
عکسِ «اگر الف، آنگاه ب» می‌شود «اگر ب، آنگاه الف». یکی ممکن است درست باشد و دیگری نادرست: هر مربع مستطیل است، ولی هر مستطیل مربع نیست.
از درس‌های همین ایستگاه
دو مثال حل‌شده
همان‌طور که در درس دیده می‌شود، این‌جا با همهٔ قدم‌ها.
مسئله
عددِ ۱۴ را بسنج. (الف) «۱۴ زوج است و ۱۴ از ۱۰ کوچک‌تر است.» (ب) «۱۴ زوج است یا ۱۴ از ۱۰ کوچک‌تر است.» کدام درست است؟راه‌حل، قدم‌به‌قدم
در درس، قدم‌ها یکی‌یکی باز می‌شوند و فرزندتان پیش از هر قدم خودش حدس می‌زند.
- قدم ۱: اول هر بخش را جدا بسنج: «۱۴ زوج است» درست. «۱۴ از ۱۰ کوچک‌تر است» نادرست.
- قدم ۲: (الف) با «و» است. یک بخشش نادرست است، پس کلِ جمله نادرست است.
- قدم ۳: (ب) با «یا» است. دست‌کم یک بخشش درست است، پس کلِ جمله درست است.
- قدم ۴: بخش‌ها یکی بودند؛ فقط کلمه‌ی وسط عوض شد و جواب برعکس شد. پس همیشه اول بخش‌ها را جدا بسنج، بعد قاعده‌ی «و» یا «یا» را به کار ببر.
مسئله
نیما، رها و آرین نوروز به سه شهر رفتند: شیراز، یزد، تبریز (هر کدام یک شهر). «نیما نه به یزد رفت، نه به تبریز.» «رها به یزد نرفت.» هر کس کجا رفت؟راه‌حل، قدم‌به‌قدم
در درس، قدم‌ها یکی‌یکی باز می‌شوند و فرزندتان پیش از هر قدم خودش حدس می‌زند.
- قدم ۱: سرنخِ اول: در ردیفِ نیما، زیرِ یزد و تبریز ✗ بگذار. فقط شیراز ماند: ✓. حالا ستونِ شیراز را برای رها و آرین ✗ کن.
- قدم ۲: سرنخِ دوم: در ردیفِ رها، زیرِ یزد ✗. رها حالا دو ✗ دارد (شیراز و یزد)، پس تبریز ✓. ستونِ تبریز را برای آرین ✗ کن.
- قدم ۳: آرین بی‌سرنخ ماند، ولی دو ✗ دارد؛ پس یزد ✓. جواب: نیما شیراز، رها تبریز، آرین یزد.
یک نمونهٔ کوچک
ابزار این ایستگاه را امتحان کنید
از درس «و، یا»
نمونه در حال آماده شدن است…
پیش و پس از این ایستگاه
پیش‌نیازها
ایستگاه‌هایی که به این تکیه می‌کنند
روش یادگیری فکرستان و همهٔ ایستگاه‌های این مسیر: ریاضی برای کودکان
شروع با فکرستان
حساب را پدر یا مادر می‌سازد و رضایتش را همان‌جا ثبت می‌کند. فرزندتان با نام مستعار وارد می‌شود و با چند پرسش کوتاه، نقطهٔ شروعِ هر مسیر پیدا می‌شود.