رفتن به محتوای اصلی
نسخه‌ی آزمایشی · Beta

هوش مصنوعیایستگاه ۸ از ۳۰

چت‌بات چطور جمله می‌سازد؟ پیش‌بینی کلمهٔ بعد

پرسشی که ایستگاه با آن شروع می‌شود

صفحه‌کلیدِ گوشی چطور کلمه‌ی بعدی‌ات را حدس می‌زند؟

معمولاً پایهٔ پنجمحدود ۵۳ دقیقه در ۳ جلسهٔ کوتاه

سرعت را تسلط تعیین می‌کند، نه سن.

فرزندتان در این ایستگاه چه یاد می‌گیرد

  • شمردن اینکه بعد از هر کلمه چه کلمه‌ای آمده
  • پیش‌بینی پرتکرارترین کلمه‌ی بعدی
  • ساختن جمله کلمه‌به‌کلمه
  • جمله‌ی روان همیشه درست نیست
  • حالا به‌کارش ببر: پیشنهادِ روانِ صفحه‌کلید را با کتاب بسنج

درس‌های این ایستگاه

  1. جدولِ جفت‌کلمه‌ها (حدود ۱۵ دقیقه)
  2. ماشین جمله می‌سازد (حدود ۱۹ دقیقه)
  3. روان است؛ پس درست است؟ (حدود ۱۹ دقیقه)

ایده‌های کلیدی

  • جدولِ جفت‌کلمه

    کلمه‌ساز برای هر کلمه می‌شمارد بعدش هر کلمه چند بار آمده و آنکه بیشتر از همه آمده را اول پیشنهاد می‌دهد.
  • جمله‌ی تازه از تکه‌های آشنا

    ماشین کلمه‌به‌کلمه فقط به کلمه‌ی آخر نگاه می‌کند، پس جفت‌های جمله‌های مختلف را به هم می‌چسباند و جمله‌ای می‌نویسد که هرگز نخوانده.
  • روان، همیشه درست نیست

    جمله‌ی روان فقط از جفت‌های آشنا ساخته شده؛ درستی‌اش را باید با یک منبعِ مطمئن یا یک آدم بررسی کرد.
  • داده ماشین را عوض می‌کند

    کلمه‌ساز همان را می‌نویسد که بیشتر خوانده؛ با جمله‌های تازه شمارش‌ها و جمله‌هایش عوض می‌شوند، بی‌آنکه قانونش عوض شود.

نکته‌های ایمنی این ایستگاه

این جمله‌ها همان‌طور که فرزندتان در درس می‌خواند، بی‌تغییر آمده‌اند. در خودِ درس‌ها کودک به هیچ برنامه یا سایتِ هوش مصنوعیِ بیرونی فرستاده نمی‌شود.
  • حالا خودت به‌کارش ببر: اگر صفحه‌کلید یا یک برنامه جمله‌ای را روان کامل کرد، دو سؤال بپرس: خوش‌خوان است؟ درست است؟ برای سؤالِ دوم، جمله را با کتاب بسنج یا از یک بزرگ‌تر بپرس. روان بودن دلیلِ درست بودن نیست. (مثلاً کتابِ علوم می‌گوید زمین دورِ خورشید می‌چرخد، نه خورشید دورِ زمین.)

از درس‌های همین ایستگاه

یک مثال حل‌شده

همان‌طور که در درس دیده می‌شود، این‌جا با همهٔ قدم‌ها.
مثال حل‌شدهاز درس «روان است؛ پس درست است؟»

مسئله

دو کلمه‌ساز داریم که فقط کتابخانه‌شان فرق دارد. کتابخانه‌ی الف، دفترِ آکواریوم: «ماهی در تنگ چرخید.»، «ماهی در آب خوابید.»، «ماهی زیر سنگ رفت.»، «حلزون روی شیشه رفت.» کتابخانه‌ی ب، دفترِ ساحل: «ماهی از آب پرید.»، «ماهی از تور گذشت.»، «ماهی در دریا ماند.»، «خرچنگ روی شن رفت.» به هر دو کلمه‌ساز «ماهی» را می‌دهیم. هر کدام اول چه کلمه‌ای پیشنهاد می‌دهد، و کدام درست شمرده؟

راه‌حل، قدم‌به‌قدم

در درس، قدم‌ها یکی‌یکی باز می‌شوند و فرزندتان پیش از هر قدم خودش حدس می‌زند.

  1. قدم ۱:
    کلمه‌سازِ الف: هر «ماهی» را پیدا می‌کنیم و کلمه‌ی بلافاصله بعدش را می‌شماریم. «در» ۲ بار (جمله‌های ۱ و ۲)، «زیر» ۱ بار (جمله‌ی ۳). جمله‌ی حلزون «ماهی» ندارد و حساب نمی‌شود. پیشنهادِ اولِ الف (نمونه‌ی ساختگی برای آموزش): «در».
  2. قدم ۲:
    کلمه‌سازِ ب: بعد از «ماهی»، «از» ۲ بار آمده (جمله‌های ۱ و ۲) و «در» ۱ بار (جمله‌ی ۳). پیشنهادِ اولِ ب (نمونه‌ی ساختگی برای آموزش): «از».
  3. قدم ۳:
    کدام درست شمرده؟ هر دو، هر کدام در کتابخانه‌ی خودش. قانون یکی است و کلمه هم یکی، ولی جواب‌ها فرق دارند، چون هر کدام جمله‌های دیگری خوانده. هیچ‌کدام نمی‌داند ماهی چیست یا کجا زندگی می‌کند؛ فقط می‌شمارند.
  4. قدم ۴:
    تو امتحان کن: اگر هر هشت جمله را به یک کلمه‌سازِ تازه بدهیم، بعد از «ماهی» اول چه پیشنهاد می‌دهد؟ اول خودت بشمار، بعد قدمِ بعد را ببین.
  5. قدم ۵:
    روی هم بعد از «ماهی»: «در» ۳ بار (دو بار از الف و یک بار از ب)، «از» ۲ بار، «زیر» ۱ بار. پیشنهادِ اول (نمونه‌ی ساختگی برای آموزش): «در». نسبت به کلمه‌سازِ ب، پیشنهاد از «از» به «در» عوض شد؛ فقط داده عوض شد، نه قانونِ شمردن.
  6. قدم ۶:
    برنامه‌های گفت‌وگوی واقعی هم جوابشان را از متن‌هایی می‌سازند که از آن‌ها یاد گرفته‌اند، فقط با متن‌های خیلی بیشتر. دو برنامه با متن‌های متفاوت ممکن است به یک سؤال جوابِ متفاوت بدهند؛ جواب، آینه‌ی متن‌هایی است که خوانده، نه نشانه‌ی این‌که چیزی را می‌داند.

پیش‌نیازها

ایستگاه‌هایی که به این تکیه می‌کنند

  • ایستگاه ۱۰: هوش مصنوعیِ امن و صادقانه
  • ایستگاه ۱۷: یک مدل زبانی کوچک در پایتون

روش یادگیری فکرستان و همهٔ ایستگاه‌های این مسیر: هوش مصنوعی برای کودکان

شروع با فکرستان

حساب را پدر یا مادر می‌سازد و رضایتش را همان‌جا ثبت می‌کند. فرزندتان با نام مستعار وارد می‌شود و با چند پرسش کوتاه، نقطهٔ شروعِ هر مسیر پیدا می‌شود.