رمز حروف: قاعده را حرف‌به‌حرف امتحان کن

حرف‌به‌حرف، با شماره‌ها: س (۱۵) ← ش (۱۶): جهشِ ۱. ن (۲۹) ← ه (۳۱): جهشِ ۲. ج (۶) ← خ (۹): جهشِ ۳. د (۱۰) ← ژ (۱۴): جهشِ ۴.

قاعده: جهش‌ها برابر نیستند. حرفِ اول ۱ خانه جلو رفته، حرفِ دوم ۲ خانه، حرفِ سوم ۳ خانه و حرفِ چهارم ۴ خانه. این قاعده با هر چهار جفت جور است.

حالا «سماق»: س (۱۵) + ۱ = ۱۶ = «ش». م (۲۸) + ۲ = ۳۰ = «و». ا (۱) + ۳ = ۴ = «ت». ق (۲۴) + ۴ = ۲۸ = «م». رمز: «شوتم».

امتحان، برعکس: «ش» یک خانه عقب «س» است. «و» دو خانه عقب: ن، م. «ت» سه خانه عقب: پ، ب، ا. «م» چهار خانه عقب: ل، گ، ک، ق. همان «سماق» درمی‌آید.

سه گزینه‌ی دیگر از کجا می‌آیند؟ «شنبک» قاعده را فقط از جفتِ اول ساخته: همه‌ی حرف‌ها یک خانه جلو. ولی در جفتِ دوم «ن» به «ه» رسیده، که دو خانه است. «شوبگ» از دو جفتِ اول قاعده‌ی «یکی در میان ۱ و ۲» را حدس زده؛ جفتِ سوم (ج ← خ، سه خانه) آن را رد می‌کند. «شوثن» با الفبایی شمرده شده که «پ، چ، ژ، گ» را ندارد: «ا» سه خانه جلو بی «پ» می‌شود «ث»، و «ق» چهار خانه جلو بی «گ» می‌شود «ن». الفبای فارسی ۳۲ حرف دارد. اگر نمونه را با همان الفبای کوتاه چک کنیم، «ج» سه خانه جلو «د» می‌شود، نه «خ»؛ پس چک کردنِ نمونه این اشتباه را هم پیدا می‌کند.