رفتن به محتوای اصلی
نسخه‌ی آزمایشی · Beta

برنامه‌نویسیایستگاه ۳ از ۳۰

تکرار و حلقه · برنامه‌نویسی، ایستگاه ۳

پرسشی که ایستگاه با آن شروع می‌شود

چرا کامپیوتر هیچ‌وقت از تکرار خسته نمی‌شود؟

معمولاً پایهٔ چهارمحدود ۵۲ دقیقه در ۳ جلسهٔ کوتاه

سرعت را تسلط تعیین می‌کند، نه سن.

فرزندتان در این ایستگاه چه یاد می‌گیرد

  • الگوی تکراری در دستورها
  • «n بار تکرار کن»
  • حلقه‌های تودرتو
  • فشرده‌سازی برنامه

درس‌های این ایستگاه

  1. قسمت تکراری در برنامه (حدود ۱۷ دقیقه)
  2. رسم با ربات (حدود ۱۷ دقیقه)
  3. حلقه در حلقه (حدود ۱۸ دقیقه)

ایده‌های کلیدی

  • حلقه

    حلقه بدنه‌اش را چند بار پشت هم اجرا می‌کند؛ قسمت تکراری را یک بار بنویس و بگو چند بار.
  • قبل، داخل، بعد

    هر دستورِ بدنه در هر دور اجرا می‌شود؛ کاری که یک بار لازم است بیرون حلقه می‌رود.
  • حلقهٔ تودرتو

    بدنهٔ داخلی (دورهای بیرونی × دورهای داخلی) بار اجرا می‌شود: ضرب، نه جمع.
  • نوشته یا اجراشده؟

    بلوکِ کمتر یعنی نوشتنِ کوتاه‌تر، نه کارِ کمتر؛ ربات همان کارها را انجام می‌دهد.

از درس‌های همین ایستگاه

دو مثال حل‌شده

همان‌طور که در درس دیده می‌شود، این‌جا با همهٔ قدم‌ها.
مثال ۱از درس «قسمت تکراری در برنامه»

مسئله

برنامهٔ رضا ربات را دورِ یک مربع می‌برد؛ هر ضلع ۲ قدم. برنامه ۱۲ دستور دارد. آن را با یک حلقه کوتاه کن و بلوک‌ها را بشمار.

راه‌حل، قدم‌به‌قدم

در درس، قدم‌ها یکی‌یکی باز می‌شوند و فرزندتان پیش از هر قدم خودش حدس می‌زند.

  1. قدم ۱:
    دنبال تکهٔ تکراری بگرد: «جلو، جلو، به راست بچرخ»؛ یک ضلع و یک چرخش.
  2. قدم ۲:
    این تکه چند بار آمده؟ ۱۲ دستور را ۳تا۳تا دسته کن: ۴ دسته. مربع هم ۴ ضلع دارد!
  3. قدم ۳:
    حلقه را بنویس: «۴ بار تکرار کن» و سه دستور را در بدنه‌اش بگذار.
  4. قدم ۴:
    بلوک‌ها را بشمار: ۱ بلوکِ «تکرار کن» + ۳ بلوکِ بدنه = ۴ بلوک، به جای ۱۲. ربات همان ۱۲ کار را می‌کند؛ فقط نوشتنش کوتاه‌تر شد.
مثال ۲از درس «حلقه در حلقه»

مسئله

ربات تنبک‌نواز دو ضربه بلد است: «بَم» وسطِ تنبک و «تَک» لبهٔ تنبک. برنامه‌اش: «۲ بار تکرار کن: [بزن بَم، ۴ بار تکرار کن: [بزن تَک]]» و بعد از حلقه: «بزن بَم». این ریتم ۱۱ ضربه دارد؛ آن‌ها را به ترتیب بنویس.

راه‌حل، قدم‌به‌قدم

در درس، قدم‌ها یکی‌یکی باز می‌شوند و فرزندتان پیش از هر قدم خودش حدس می‌زند.

  1. قدم ۱:
    از داخل به بیرون باز می‌کنیم. حلقهٔ کوچک یعنی چهار بار «تَک»: تَک تَک تَک تَک.
  2. قدم ۲:
    بدنهٔ حلقهٔ بیرونی یک «بَم» است و بعد حلقهٔ کوچک. پس هر دورِ آن می‌شود: بَم تَک تَک تَک تَک.
  3. قدم ۳:
    حلقهٔ بیرونی این دور را ۲ بار می‌زند: بَم تَک تَک تَک تَک، بَم تَک تَک تَک تَک.
  4. قدم ۴:
    «بَم»ِ آخر بیرونِ حلقه است؛ فقط یک بار، آخرِ کار. ریتم: بَم تَک تَک تَک تَک، بَم تَک تَک تَک تَک، بَم. وارسی: ۲ × ۵ + ۱ = ۱۱ ضربه.
  5. قدم ۵:
    نوبتِ تو، اول خودت: اگر «بزن بَم»ِ آخر را داخلِ بدنهٔ حلقهٔ بیرونی بگذاریم، بعد از حلقهٔ کوچک، ریتم چه می‌شود؟ جواب بده، بعد قدمِ بعد را باز کن.
  6. قدم ۶:
    هر دور می‌شود بَم تَک تَک تَک تَک بَم، و دو دور: بَم تَک تَک تَک تَک بَم، بَم تَک تَک تَک تَک بَم. حالا ۱۲ ضربه است و وسطِ ریتم دو «بَم» کنارِ هم می‌آیند. جای یک دستور، قبل یا داخل یا بعدِ حلقه، ریتم را عوض می‌کند.

یک نمونهٔ کوچک

ابزار این ایستگاه را امتحان کنید

از درس «قسمت تکراری در برنامه»
نمونه در حال آماده شدن است…
این نمونهٔ کوچکی از ابزار این ایستگاه است؛ می‌توانید همین حالا با فرزندتان امتحانش کنید: اول حدس بزنید، بعد ببینید. در درس، فرزندتان با یک پرسش و راهنمای قدم‌به‌قدم با آن کار می‌کند. چیزی ذخیره یا فرستاده نمی‌شود.

پیش‌نیازها

ایستگاه‌هایی که به این تکیه می‌کنند

روش یادگیری فکرستان و همهٔ ایستگاه‌های این مسیر: برنامه‌نویسی برای کودکان

شروع با فکرستان

حساب را پدر یا مادر می‌سازد و رضایتش را همان‌جا ثبت می‌کند. فرزندتان با نام مستعار وارد می‌شود و با چند پرسش کوتاه، نقطهٔ شروعِ هر مسیر پیدا می‌شود.