رفتن به محتوای اصلی
نسخه‌ی آزمایشی · Beta

برنامه‌نویسیایستگاه ۲ از ۳۰

دنبالهٔ دستورها و ربات روی شبکه · برنامه‌نویسی، ایستگاه ۲

پرسشی که ایستگاه با آن شروع می‌شود

یکی از معروف‌ترین «باگ»های کامپیوتر واقعاً یک حشره بود! باگ‌های امروز کجا قایم می‌شوند و چطور شکارشان کنیم؟

معمولاً پایهٔ چهارمحدود ۵۴ دقیقه در ۳ جلسهٔ کوتاه

سرعت را تسلط تعیین می‌کند، نه سن.

فرزندتان در این ایستگاه چه یاد می‌گیرد

  • برنامه = دنباله‌ی دستور
  • اشکال‌زدایی (Debug)
  • کوتاه‌ترین مسیر روی شبکه
  • معماهای سبک Bebras

درس‌های این ایستگاه

  1. شکار باگ (حدود ۱۸ دقیقه)
  2. کوتاه‌ترین مسیر (حدود ۱۹ دقیقه)
  3. معماهای بیبراس (حدود ۱۷ دقیقه)

ایده‌های کلیدی

  • باگ

    باگ یعنی جایی که برنامه کاری غیر از خواستهٔ ما می‌کند؛ اشکال‌زدایی یعنی پیدا و درستش کردن.
  • اولین قدم اشتباه

    باگ را با ردگیری قدم‌به‌قدم پیدا کن: اولین جایی که ربات از راه درست جدا می‌شود، نه لزوماً جایی که می‌خورد.
  • کوتاه‌ترین مسیر

    بی‌دیوار، کمترین «جلو» برابر است با فاصلهٔ ردیف‌ها به‌اضافهٔ فاصلهٔ ستون‌ها؛ و معمولاً چند کوتاه‌ترین مسیر هست.
  • قدم یا دستور؟

    طول مسیر تعداد «جلو»هاست؛ چرخش‌ها فقط وقتی شمرده می‌شوند که «کمترین تعداد دستور» را بپرسند.

از درس‌های همین ایستگاه

دو مثال حل‌شده

همان‌طور که در درس دیده می‌شود، این‌جا با همهٔ قدم‌ها.
مثال ۱از درس «معماهای بیبراس»

مسئله

مسیر رفت در شکل آمده: ↑، → (یعنی یک خانه بالا، بعد یک خانه راست). از همان راه چطور برگردیم؟

راه‌حل، قدم‌به‌قدم

در درس، قدم‌ها یکی‌یکی باز می‌شوند و فرزندتان پیش از هر قدم خودش حدس می‌زند.

  1. قدم ۱:
    قدم اول سمت راست است: اول ↑، بعد →.
  2. قدم ۲:
    برگشت با آخرین قدمِ رفت شروع می‌شود. آخرین قدم → بود؛ ← آن را از بین می‌برد. پس اولین قدمِ برگشت ← است.
  3. قدم ۳:
    بعد قدمِ اولِ رفت، یعنی ↑، را با ↓ از بین می‌بریم.
  4. قدم ۴:
    برگشت: ←، ↓. ترتیب برعکس شد و هر فلش هم برعکس شد.
مثال ۲از درس «کوتاه‌ترین مسیر»

مسئله

نقشهٔ محله یک شبکه است و همهٔ کوچه‌ها بازند؛ ردیف‌ها را از بالا و ستون‌ها را از چپ می‌شماریم. خانهٔ نیما در ردیف ۴، ستون ۱ است. نانوایی در ردیف ۱، ستون ۳ است و میوه‌فروشی در ردیف ۵، ستون ۴. نیما باید از هر دو مغازه خرید کند و کارش در مغازهٔ دوم تمام می‌شود. اول به کدام برود تا روی هم کمتر راه برود؟

راه‌حل، قدم‌به‌قدم

در درس، قدم‌ها یکی‌یکی باز می‌شوند و فرزندتان پیش از هر قدم خودش حدس می‌زند.

  1. قدم ۱:
    راه را تکه‌تکه حساب می‌کنیم. بی‌دیوار، کمترین قدم = فاصلهٔ ردیف‌ها + فاصلهٔ ستون‌ها.
  2. قدم ۲:
    خانه تا نانوایی: ۳ ردیف (از ۴ تا ۱) و ۲ ستون (از ۱ تا ۳)، یعنی ۵ قدم. خانه تا میوه‌فروشی: ۱ ردیف و ۳ ستون، یعنی ۴ قدم.
  3. قدم ۳:
    نانوایی تا میوه‌فروشی: ۴ ردیف و ۱ ستون، یعنی ۵ قدم. این تکه در هر دو ترتیب هست؛ فرقی نمی‌کند از کدام سرش برود.
  4. قدم ۴:
    اول نانوایی: ۵ + ۵ = ۱۰ قدم. اول میوه‌فروشی: ۴ + ۵ = ۹ قدم. پس نیما اول به میوه‌فروشی می‌رود.
  5. قدم ۵:
    راهش این بود: تکهٔ وسط در هر دو ترتیب یکی است، پس فقط تکهٔ اول فرق می‌کند. با دو مغازه کافی است ببینی کدام به خانه نزدیک‌تر است. با سه مغازه این میان‌بُر کار نمی‌کند، چون تکه‌های وسط هم عوض می‌شوند؛ آن‌وقت ترتیب‌ها را یکی‌یکی حساب کن.

یک نمونهٔ کوچک

ابزار این ایستگاه را امتحان کنید

از درس «شکار باگ»
نمونه در حال آماده شدن است…
این نمونهٔ کوچکی از ابزار این ایستگاه است؛ می‌توانید همین حالا با فرزندتان امتحانش کنید: اول حدس بزنید، بعد ببینید. در درس، فرزندتان با یک پرسش و راهنمای قدم‌به‌قدم با آن کار می‌کند. چیزی ذخیره یا فرستاده نمی‌شود.

پیش‌نیازها

ایستگاه‌هایی که به این تکیه می‌کنند

  • ایستگاه ۳: تکرار و حلقه
  • هوش مصنوعی،ایستگاه ۳: یادگیری از مثال‌ها
  • هنر و طراحی،ایستگاه ۳: پیکسل: تصویر از خانه‌های کوچک

روش یادگیری فکرستان و همهٔ ایستگاه‌های این مسیر: برنامه‌نویسی برای کودکان

شروع با فکرستان

حساب را پدر یا مادر می‌سازد و رضایتش را همان‌جا ثبت می‌کند. فرزندتان با نام مستعار وارد می‌شود و با چند پرسش کوتاه، نقطهٔ شروعِ هر مسیر پیدا می‌شود.