نجومایستگاه ۹ از ۳۰
تقویم و زمان · نجوم، ایستگاه ۹
پرسشی که ایستگاه با آن شروع می‌شود
خیام و همکارانش چطور تقویمی ساختند که نوروز را همیشه اولِ بهار نگه می‌دارد؟
معمولاً پایهٔ پنجمحدود ۶۴ دقیقه در ۴ جلسهٔ کوتاه
سرعت را تسلط تعیین می‌کند، نه سن.
فرزندتان در این ایستگاه چه یاد می‌گیرد
- سال خورشیدی و ماه قمری
- تقویم جلالی و خیام
- سال کبیسه
- هفته و نام روزها
درس‌های این ایستگاه
- سال چند روز است؟ (حدود ۱۷ دقیقه)
- تحویلِ سال، ماه‌ها و کبیسه (حدود ۲۰ دقیقه)
- ماهِ قمری و سالِ قمری (حدود ۱۴ دقیقه)
- هفته و حسابِ روزها (حدود ۱۳ دقیقه)
ایده‌های کلیدی
یک‌چهارمِ روز
سال حدودِ ۳۶۵ روز و یک‌چهارمِ روز است؛ یک‌چهارم‌ها جمع می‌شوند و تقریباً هر ۴ سال یک روزِ کبیسه لازم است، وگرنه نوروز کم‌کم به زمستان می‌رود.تقویمِ جلالی
حدودِ ۹۵۰ سال پیش، گروهی از ستاره‌شناسان که خیام هم میانشان بود، برای سلطان جلال‌الدین ملکشاه تقویمی ساختند که نوروز را اولِ بهار نگه می‌دارد. تاریخ‌دان‌ها هنوز بحث می‌کنند قاعده‌ی کبیسه‌شان دقیقاً چه بود. تقویمِ امروزِ ما از نسلِ همان است: کبیسه را لحظه‌ی تحویل تعیین می‌کند و بیشترِ وقت‌ها ۸ کبیسه در ۳۳ سال می‌شود.سالِ قمری، ۱۱ روز کوتاه‌تر
۱۲ ماهِ قمری حدودِ ۳۵۴ روز است؛ پس هر مناسبتِ قمری هر سال حدودِ ۱۱ روز زودتر در تقویمِ خورشیدی می‌آید و در حدودِ ۳۳ سال همه‌ی فصل‌ها را می‌گردد.۵۲ هفته و یک روز
۳۶۵ = ۵۲ × ۷ + ۱؛ برای همین هر تاریخ سالِ بعد یک روزِ هفته جلوتر می‌افتد، و اگر روزِ کبیسه در راه باشد دو روز.
نکته‌های ایمنی این ایستگاه
این جمله‌ها همان‌طور که فرزندتان در درس می‌خواند، بی‌تغییر آمده‌اند.
- مأموریتِ امشب (اختیاری)، از پنجره یا حیاطِ خانه، همراهِ یک بزرگ‌تر: چند شب شکلِ ماه را در دفترت بکش. نگاه کردن به ماه بی‌خطر است؛ ولی اگر ماه نزدیکِ خورشید است، صبر کن تا خورشید کاملاً غروب کند. هرگز مستقیم به خورشید نگاه نکن، حتی هنگامِ گرفت.
از درس‌های همین ایستگاه
یک مثال حل‌شده
همان‌طور که در درس دیده می‌شود، این‌جا با همهٔ قدم‌ها.
مسئله
امروز سه‌شنبه است. ۱۰۰ روزِ بعد چه روزی است؟راه‌حل، قدم‌به‌قدم
در درس، قدم‌ها یکی‌یکی باز می‌شوند و فرزندتان پیش از هر قدم خودش حدس می‌زند.
- قدم ۱: هر ۷ روز، هفته یک دورِ کامل می‌زند و دوباره به سه‌شنبه می‌رسد.
- قدم ۲: دورهای کامل را کنار بگذار: ۱۰۰ = ۱۴ × ۷ + ۲. یعنی ۱۴ دورِ کامل و ۲ روزِ اضافه.
- قدم ۳: ۱۴ دورِ کامل ما را به همان سه‌شنبه برمی‌گرداند. ۲ روزِ اضافه: چهارشنبه، پنجشنبه. جواب: پنجشنبه.
- قدم ۴: نوبتِ تو: ۵۰ روز بعد از سه‌شنبه چه روزی است؟ اول خودت دورهای کامل را کنار بگذار، بعد قدمِ بعد را ببین.
- قدم ۵: ۵۰ = ۷ × ۷ + ۱؛ پس یک روز بعد از سه‌شنبه: چهارشنبه.
یک نمونهٔ کوچک
ابزار این ایستگاه را امتحان کنید
از درس «سال چند روز است؟»
نمونه در حال آماده شدن است…
پیش و پس از این ایستگاه
پیش‌نیازها
- ایستگاه ۶: فصل‌ها و محور کج زمین
- ریاضی،ایستگاه ۴: کسرها و تقسیم منصفانه
- ریاضی،ایستگاه ۳: زوج و فرد و بخش‌پذیری ساده
روش یادگیری فکرستان و همهٔ ایستگاه‌های این مسیر: نجوم برای کودکان
شروع با فکرستان
حساب را پدر یا مادر می‌سازد و رضایتش را همان‌جا ثبت می‌کند. فرزندتان با نام مستعار وارد می‌شود و با چند پرسش کوتاه، نقطهٔ شروعِ هر مسیر پیدا می‌شود.