نجومایستگاه ۱۳ از ۳۰
قوانینِ کپلر · نجوم، ایستگاه ۱۳
پرسشی که ایستگاه با آن شروع می‌شود
چرا زمین در دی‌ماه سریع‌تر از تیرماه دورِ خورشید حرکت می‌کند؟
معمولاً پایهٔ ششمحدود ۸۷ دقیقه در ۴ جلسهٔ کوتاه
سرعت را تسلط تعیین می‌کند، نه سن.
فرزندتان در این ایستگاه چه یاد می‌گیرد
- مدارهای بیضوی
- قانون مساحت‌ها
- قانون سوم: دوره و فاصله
- مدل خورشیدمرکزی
درس‌های این ایستگاه
- مدارِ بیضی: قانونِ اول (حدود ۲۱ دقیقه)
- قانونِ مساحت‌ها: نزدیک‌تر، تندتر (حدود ۲۱ دقیقه)
- قانونِ سوم: سال و فاصله (حدود ۲۳ دقیقه)
- زمین‌مرکزی یا خورشیدمرکزی؟ (حدود ۲۲ دقیقه)
ایده‌های کلیدی
قانونِ دومِ کپلر
خطِ خورشید تا سیاره در زمان‌های برابر مساحت‌های برابر جارو می‌کند؛ پس سیاره نزدیکِ خورشید تندتر و دور از آن کندتر می‌رود.حرکتِ برگشتیِ ظاهری
مریخ واقعاً برنمی‌گردد؛ زمینِ تندتر از آن سبقت می‌گیرد و خطِ دیدِ ما مدتی روی ستاره‌ها عقب می‌رود. مدلِ خورشیدمرکزی این را ساده توضیح می‌دهد.
نکته‌های ایمنی این ایستگاه
این جمله‌ها همان‌طور که فرزندتان در درس می‌خواند، بی‌تغییر آمده‌اند.
- در خانه (اختیاری): بیضی را روی کاغذ هم می‌شود کشید. به‌جای سنجاق دو مداد بگذار که یک نفر صاف نگهشان دارد، یا دو درِ بطریِ چسب‌زده؛ سنجاق و پونز فقط با یک بزرگ‌تر. نخ را دورِ گردن یا انگشت نپیچ.
هیچ‌وقت به خورشید نگاه نکن. - مأموریت (اختیاری): با یک بزرگ‌تر، از حیاط یا کنارِ پنجره؛ هرگز پشت‌بام. هیچ‌وقت به خورشید نگاه نکن. سیاره‌ای درخشان را که بزرگ‌ترت با برنامه‌ی آسمان یا نقشه‌ی کاغذی پیدا کرده، با ستاره‌های کنارش روی کاغذ بکش. دو هفته بعد دوباره بکش: جایش عوض شده؟
اگر ابری بود، شبیه‌ساز کافی است.
از درس‌های همین ایستگاه
یک مثال حل‌شده
همان‌طور که در درس دیده می‌شود، این‌جا با همهٔ قدم‌ها.
مسئله
شکل، مدارِ یک سیاره را نشان می‌دهد. رفتنِ سیاره از الف تا ب ۱ ماه طول می‌کشد. قاچی که از ج تا د جارو می‌شود، با قاچِ الف تا ب هم‌مساحت است. سیاره از ج تا د چند ماه طول می‌کشد؟راه‌حل، قدم‌به‌قدم
در درس، قدم‌ها یکی‌یکی باز می‌شوند و فرزندتان پیش از هر قدم خودش حدس می‌زند.
- قدم ۱: قانونِ دوم: در زمان‌های برابر، مساحت‌های برابر.
- قدم ۲: مساحت‌ها برابرند؛ پس زمان‌ها هم برابرند: از ج تا د هم ۱ ماه. کوتاه بودنِ کمانِ ج تا د مهم نیست.
- قدم ۳: نوبتِ تو: اگر قاچِ ج تا د دو برابرِ قاچِ الف تا ب مساحت داشت، رفتنِ سیاره از ج تا د چند ماه طول می‌کشید؟ اول خودت فکر کن، بعد قدمِ بعد را ببین.
- قدم ۴: مساحتِ دو برابر یعنی دو قاچِ یک‌ماهه پشتِ سرِ هم: ۲ ماه.
یک نمونهٔ کوچک
ابزار این ایستگاه را امتحان کنید
از درس «مدارِ بیضی: قانونِ اول»
نمونه در حال آماده شدن است…
پیش و پس از این ایستگاه
پیش‌نیازها
- ایستگاه ۷: مقیاسِ فاصله‌ها در کیهان
- ریاضی،ایستگاه ۱۲: اعشار، درصد، نسبت و تناسب
- فیزیک،ایستگاه ۳: حرکت و تندی
ایستگاه‌هایی که به این تکیه می‌کنند
- ایستگاه ۱۸: سیارک‌ها، دنباله‌دارها و شهاب‌ها
- ایستگاه ۲۱: گرانش و مدار: قانون سوم کپلر کمی
روش یادگیری فکرستان و همهٔ ایستگاه‌های این مسیر: نجوم برای کودکان
شروع با فکرستان
حساب را پدر یا مادر می‌سازد و رضایتش را همان‌جا ثبت می‌کند. فرزندتان با نام مستعار وارد می‌شود و با چند پرسش کوتاه، نقطهٔ شروعِ هر مسیر پیدا می‌شود.