رفتن به محتوای اصلی
نسخه‌ی آزمایشی · Beta

نجومایستگاه ۴ از ۳۰

خورشید: ستاره‌ی ما · نجوم، ایستگاه ۴

پرسشی که ایستگاه با آن شروع می‌شود

اگر خورشید یک توپ فوتبال باشد، زمین چقدر بزرگ و چقدر دور است؟

معمولاً پایهٔ چهارمحدود ۷۰ دقیقه در ۵ جلسهٔ کوتاه

سرعت را تسلط تعیین می‌کند، نه سن.

فرزندتان در این ایستگاه چه یاد می‌گیرد

  • خورشید یک ستاره است
  • اندازه و فاصله‌ی خورشید
  • لکه‌های خورشیدی
  • ایمنی رصد خورشید

درس‌های این ایستگاه

  1. توپ فوتبال و دانه‌ی فلفل (حدود ۲۰ دقیقه)
  2. خورشید هم یک ستاره است (حدود ۱۳ دقیقه)
  3. نورِ ۸ دقیقه‌ای (حدود ۱۵ دقیقه)
  4. تماشای ایمنِ خورشید (حدود ۱۰ دقیقه)
  5. لکه‌های خورشید (حدود ۱۲ دقیقه)

ایده‌های کلیدی

  • خورشید یک ستاره است

    خورشید نزدیک‌ترین ستاره به ماست: گلوله‌ای از گازِ بسیار داغ که خودش نور می‌سازد؛ ستاره‌های شب خورشیدهای دورند.
  • لکه‌ها و چرخش خورشید

    لکه‌های خورشیدی با هم به یک سو جلو می‌روند؛ یعنی خورشید حدوداً ماهی یک بار دور خودش می‌چرخد.

نکته‌های ایمنی این ایستگاه

این جمله‌ها همان‌طور که فرزندتان در درس می‌خواند، بی‌تغییر آمده‌اند.
  • راهش «تصویرِ سوراخ‌سوزنی» است. پشت به خورشید بایست. نور از سوراخِ ریزِ یک کارت رد می‌شود و روی کاغذِ سفید یک قرصِ روشن می‌سازد. تو فقط به کاغذ نگاه می‌کنی.
  • چرا فقط کاغذ؟ نورِ خورشید آن‌قدر قوی است که تهِ چشم را برای همیشه خراب می‌کند، و درد هم ندارد که بفهمی. پس هرگز مستقیم به خورشید نگاه نکن: نه با عینک آفتابی، نه با دوربینِ دوچشمی یا تلسکوپ.

از درس‌های همین ایستگاه

دو مثال حل‌شده

همان‌طور که در درس دیده می‌شود، این‌جا با همهٔ قدم‌ها.
مثال ۱از درس «خورشید هم یک ستاره است»

مسئله

زهره شب‌ها از همه‌ی ستاره‌ها درخشان‌تر است و مردم به آن «ستاره‌ی صبح» می‌گویند. زهره ستاره است؟ با نشانه‌ی ستاره بسنج.

راه‌حل، قدم‌به‌قدم

در درس، قدم‌ها یکی‌یکی باز می‌شوند و فرزندتان پیش از هر قدم خودش حدس می‌زند.

  1. قدم ۱:
    نشانه‌ی ستاره: خودش نور می‌سازد. درخشان بودن کافی نیست.
  2. قدم ۲:
    زهره یک سیاره است، مثل زمین. خودش نور نمی‌سازد؛ نورش نورِ خورشید است که از رویش برگشته.
  3. قدم ۳:
    جواب: نه؛ زهره ستاره نیست، با این‌که خیلی درخشان است. اسمِ «ستاره‌ی صبح» فقط یک لقب است.
مثال ۲از درس «نورِ ۸ دقیقه‌ای»

مسئله

مریخ گاهی حدود ۹۰ میلیون کیلومتر از ما دور است. نور در هر ثانیه ۳۰۰ هزار کیلومتر می‌رود. نورِ مریخ چند ثانیه در راه است؟

راه‌حل، قدم‌به‌قدم

در درس، قدم‌ها یکی‌یکی باز می‌شوند و فرزندتان پیش از هر قدم خودش حدس می‌زند.

  1. قدم ۱:
    یک «خط‌کشِ نوری» بساز: در ۱۰ ثانیه، نور ۱۰ تا ۳۰۰ هزار کیلومتر می‌رود؛ یعنی ۳ میلیون کیلومتر.
  2. قدم ۲:
    چند تا خط‌کشِ ۳ میلیونی در ۹۰ میلیون جا می‌شود؟ ۳۰ تا، چون ۳۰ × ۳ = ۹۰.
  3. قدم ۳:
    هر خط‌کش ۱۰ ثانیه است؛ پس ۳۰ × ۱۰ = ۳۰۰ ثانیه.
  4. قدم ۴:
    جواب: ۳۰۰ ثانیه، یعنی ۵ دقیقه (۵ × ۶۰ = ۳۰۰). خورشید دورتر است؛ برای همین نورش حدود ۸ دقیقه در راه است.

یک نمونهٔ کوچک

ابزار این ایستگاه را امتحان کنید

از درس «توپ فوتبال و دانه‌ی فلفل»
نمونه در حال آماده شدن است…
این نمونهٔ کوچکی از ابزار این ایستگاه است؛ می‌توانید همین حالا با فرزندتان امتحانش کنید: اول حدس بزنید، بعد ببینید. در درس، فرزندتان با یک پرسش و راهنمای قدم‌به‌قدم با آن کار می‌کند. چیزی ذخیره یا فرستاده نمی‌شود.

پیش‌نیازها

  • ایستگاه ۲: روز و شب: چرخش زمین
  • ریاضی،ایستگاه ۲: ارزش مکانی و دستگاه‌های عددی

ایستگاه‌هایی که به این تکیه می‌کنند

  • ایستگاه ۵: منظومه‌ی شمسی و سیارات

روش یادگیری فکرستان و همهٔ ایستگاه‌های این مسیر: نجوم برای کودکان

شروع با فکرستان

حساب را پدر یا مادر می‌سازد و رضایتش را همان‌جا ثبت می‌کند. فرزندتان با نام مستعار وارد می‌شود و با چند پرسش کوتاه، نقطهٔ شروعِ هر مسیر پیدا می‌شود.